De goudprijs sinds 1930 heeft veel mensen beziggehouden, van spaarders tot beleggers en zelfs landen. Goud is altijd bijzonder geweest. Het was een veilige haven in onrustige tijden en een waardevolle schat in goede jaren. Door de economische en politieke gebeurtenissen van de afgelopen eeuw is de prijs van goud flink veranderd. Kijken we terug, dan zien we dat de ontwikkeling van de prijs van goud een verhaal vertelt over vertrouwen, angst en hoop.
De eerste jaren: een vaste waarde
Begin jaren dertig van de vorige eeuw stond de goudprijs nog bijna stil. In 1930 kostte een troy ounce goud ongeveer 20 dollar. Dit kwam doordat veel landen, zoals de Verenigde Staten, gebruikmaakten van de goudstandaard. Dit systeem legde de waarde van het geld vast aan een bepaalde hoeveelheid goud. Zolang die standaard er was, kon de prijs van goud bijna niet bewegen. Mensen wisten precies wat hun geld waard was ten opzichte van goud. Pas tijdens de Grote Depressie in de jaren dertig kwam er verandering. Overheden moesten ingrijpen en gingen geld bijdrukken, waardoor de vaste waarde van goud langzaam verdween.
De overgang naar vrije handel in goud
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde het systeem. In 1944 spraken landen af om samen te werken in het zogeheten Bretton Woods systeem. De rol van goud bleef belangrijk. Alleen de Amerikaanse dollar bleef direct gekoppeld aan goud, tegen een prijs van 35 dollar per troy ounce. Andere munten waren via de dollar indirect aan goud verbonden. In de jaren zeventig liet de Verenigde Staten deze koppeling los. Vanaf dat moment mochten handelaren en banken zelf de prijs bepalen. De goudprijs schoot omhoog en kon nu écht bewegen op basis van vraag en aanbod. Rond 1980 piekte de waarde zelfs tijdelijk tot boven de 800 dollar per troy ounce, mede door de oliecrisis en onzekerheid in de wereld.
Grote schommelingen door wereldnieuws
Vanaf de jaren tachtig tot nu bleef de prijs van goud wisselen, afhankelijk van het nieuws en de economie. In rustige jaren was goud minder populair en daalde de waarde. Maar kwam er onzekerheid, zoals oorlogen of economische problemen, dan werd goud juist duurder. Zo steeg de goudkoers flink tijdens de financiële crisis van 2008. Mensen vertrouwden banken minder en zochten zekerheid. Ook in 2020, tijdens de coronapandemie, kozen veel mensen voor goud. Dit zorgde opnieuw voor een stijging tot recordhoogte. In de laatste jaren ligt de prijs vaak ver boven de 1500 dollar per troy ounce, soms zelfs nog hoger. De wisselende goudprijs laat goed zien hoe belangrijk het metaal blijft als beschermmiddel tegen geldproblemen en inflatie.
Wat bepaalt de prijs van goud?
Veel mensen denken dat alleen de vraag van beleggers de prijs bepaalt. In werkelijkheid zijn er meer factoren. De economische situatie is belangrijk: als geld minder waard wordt door inflatie, zoeken mensen vaak veiligheid in goud. Ook spanningen, zoals oorlogen of handelsoorlogen, maken goud populairder en dus duurder. Verder spelen de rente, het beleid van centrale banken en de waarde van de dollar mee. Als de dollar daalt, wordt goud in andere valuta goedkoper, waardoor de vraag toeneemt. Ook technologische ontwikkelingen kunnen invloed hebben, denk aan vraag vanuit de industrie of nieuwe toepassingen van goud in elektronica. Al deze dingen samen bepalen of de goudprijs stijgt of daalt.
Goud sinds 1930 als spiegel van vertrouwen
Als je alles bekijkt sinds 1930, dan is goud altijd een soort spiegel geweest van het vertrouwen in banken, overheden en de economie. In tijden van rust bleef de prijs gelijk of steeg langzaam mee met de inflatie. Maar als het spannend werd, schoot de prijs omhoog. Dit maakt goud tot iets bijzonders: het geeft mensen het gevoel dat hun bezit veilig is, zelfs als het in de wereld soms stormt. Dat was zo in 1930, maar dat is vandaag de dag nog steeds niet anders.
Meest gestelde vragen over de goudprijs sinds 1930
- Waarom was de goudprijs lange tijd bijna hetzelfde? Tussen 1930 en 1971 volgden veel landen de goudstandaard. Dit betekende dat de waarde van geld vast was gekoppeld aan een vaste hoeveelheid goud. Hierdoor bleef de prijs lange tijd stabiel.
- Waarom steeg de prijs van goud zo hard rond 1980? Rond 1980 steeg de waarde van goud sterk vanwege wereldwijde onzekerheid. Er waren economische problemen, hoge inflatie en mensen zochten een veilige plek voor hun geld. Daardoor werd goud extra duur.
- Wat heeft invloed op de goudprijs na 1970? Na 1970 verandert de prijs vooral door vraag en aanbod, vragen van beleggers, het nieuws, de economie en de waarde van de dollar. Ook zorgen spanningen in de wereld vaak voor een stijging van de prijs.
- Is goud altijd een veilige belegging geweest sinds 1930? Goud wordt vaak gezien als veilig. De koers kan flink schommelen, maar in onzekere tijden hielp goud vaak om waarde te bewaren.
- Wat is een troy ounce? Een troy ounce is een oude Engelse maateenheid voor goud. Een troy ounce is ongeveer 31,1 gram. Zo wordt wereldwijd de prijs van goud gemeten.
Wat kost een autoruit vervangen zonder verzekering?
Het vermogen van Maarten van Rossem: Wat weten we?
De dagelijkse wereld van een financieel medewerker in Groningen