Wanneer iemand financieel wilsonbekwaam is: wat betekent dat en wat nu? Als iemand wilsonbekwaam financieel is, betekent dat deze persoon zijn geldzaken niet meer zelf kan regelen. Dit kan komen door dementie, een verstandelijke beperking, hersenletsel of psychiatrische problemen. Mensen in deze situatie hebben vaak hulp nodig bij het maken van keuzes over geld en bezittingen. Familie of andere naasten merken dit meestal als eerste op. Zij staan dan voor de vraag hoe ze het beste kunnen helpen.

Wat betekent niet meer kunnen beslissen over geldzaken?

Bij wilsonbekwaamheid op het gebied van geld is iemand niet meer in staat om de gevolgen van financiële beslissingen te overzien. Dat kan allerlei vormen aannemen. Zo vergeet iemand misschien steeds rekeningen te betalen, maakt ongepaste uitgaven of begrijpt hij niet meer hoe een bankrekening werkt. Soms hebben mensen moeite met moeilijke woorden en regels die bij geldzaken horen, waardoor verkeerde keuzes worden gemaakt. Vaak ontwikkelen deze problemen zich langzaam, bijvoorbeeld bij dementie. Soms gebeurt het plotseling, bijvoorbeeld na een ongeluk. Het belangrijkste is dat iemand zichzelf of anderen in de problemen kan brengen als er niets gebeurt. Dit kan leiden tot schulden, het kwijtraken van bezittingen of zelfs machteloosheid over het eigen geld.

Bescherming en hulp bij geldzaken

Als duidelijk is dat iemand niet meer zelfstandig geld kan beheren, zijn er verschillende manieren om te helpen. Een veelvoorkomende mogelijkheid is het aanstellen van een bewindvoerder. Deze persoon beheert dan de geldzaken, betaalt vaste lasten en zorgt dat het geld goed wordt verdeeld. Dit kan een familielid zijn, maar ook een professionele bewindvoerder. Voordat dit gebeurt, beoordeelt een rechter of de persoon inderdaad financieel wilsonbekwaam is. Een andere vorm van hulp is curatele. Dit is een stap verder en betekent dat iemand ook voor andere zaken, zoals wonen of zorg, ondersteuning krijgt. Een mentorschap is vooral bedoeld voor hulp bij zorgbeslissingen, niet direct voor geld. Vaak wordt samen gekeken welke oplossing het beste past bij de situatie.

Rechten van iemand die wilsonbekwaam is

Zelfs als iemand niet meer zijn eigen geld mag beheren, heeft diegene nog steeds rechten. Het recht op zakgeld blijft bestaan, net als het recht om bij bepaalde uitgaven betrokken te worden. De bewindvoerder moet altijd handelen in het belang van de persoon. Grote beslissingen, zoals het verkopen van een huis, mogen niet zonder overleg. Bij alles staat het welzijn van de betrokkene centraal. De rechter houdt toezicht en familieleden mogen meekijken of alles goed gaat. Zo blijft er bescherming, maar ook ruimte voor eigen wensen. Respect en omgaan met privacy blijven belangrijk, zodat niemand zich buitengesloten hoeft te voelen.

Hoe kan je het gesprek hierover starten?

Praten over geldzaken is vaak lastig, vooral als blijkt dat iemand hierin tegen problemen aanloopt. Toch is het belangrijk om dit bespreekbaar te maken als je zorgen hebt. Begin bijvoorbeeld met een simpel voorbeeld, zoals een rekening die niet betaald is of geld dat zomaar verdwijnt. Geef rustig aan waarom je je zorgen maakt en wees duidelijk over wat je hebt gezien. Samen met betrokken instanties als de huisarts, maatschappelijk werk of een notaris kun je zoeken naar een passende oplossing. Dit gesprek kan lastig zijn, maar het helpt voorkomen dat iemand die financieel kwetsbaar is in de problemen komt.

Veelgestelde vragen over financieel wilsonbekwaam zijn

Wat is het verschil tussen bewindvoering en curatele bij financieel wilsonbekwaam zijn? Bewindvoering gaat alleen over het regelen van geldzaken. Bij curatele krijgt iemand ook hulp bij andere belangrijke beslissingen, bijvoorbeeld over zorg of wonen.

Hoe weet je of iemand financieel wilsonbekwaam is? Iemand is financieel wilsonbekwaam als diegene de gevolgen van keuzes met geld niet meer overziet. Dit blijkt bijvoorbeeld als rekeningen blijven liggen, geld zoekraakt of grote aankopen worden gedaan zonder dat dit verstandig is.

Kan iemand met dementie altijd zijn eigen geld blijven beheren? Iemand met dementie kan vaak in het begin nog veel zelf, maar als de ziekte erger wordt, lukt het zelfstandig beheren van geld niet meer. Dan is begeleiding of een wettelijke maatregel nodig.

Mag familie zomaar het geld regelen voor iemand die niet meer kan beslissen? Nee, familie mag dat niet zomaar. Er moet eerst een regeling worden getroffen via de rechter, bijvoorbeeld door bewindvoering aan te vragen. Zo wordt de financiële bescherming officieel geregeld.

Wie houdt toezicht op iemand die de geldzaken beheert voor een ander? De kantonrechter houdt toezicht op de persoon die is aangewezen als bewindvoerder of curator. Ook familie mag meekijken. Zo wordt gecontroleerd of het geld goed wordt beheerd.