Een aardbeving bij Hoogezand is geen zeldzaamheid meer. De gemeente Hoogezand-Sappemeer, tegenwoordig onderdeel van de gemeente Midden-Groningen, ligt in het gebied dat al decennialang te maken heeft met aardbevingen door aardgaswinning. De bevingen in en rond Hoogezand zijn vrijwel altijd van menselijke oorsprong: ze worden veroorzaakt door de gaswinning uit het Groningenveld en kleinere velden in de regio.

Waarom gebeuren er aardbevingen bij Hoogezand?

Hoogezand ligt in de provincie Groningen, midden in het gebied boven het grootste aardgasveld van Europa. Wanneer gas uit de grond wordt gehaald, krimpt de ondergrond licht in. Die inkrimping zorgt voor spanningen in de gesteentelagen, en die spanning ontlaadt zich soms plotseling als een aardbeving. Dit noem je geïnduceerde seismiciteit: aardbevingen die niet van nature ontstaan, maar door menselijk handelen worden veroorzaakt.

Het Groningenveld strekt zich uit over een groot deel van Noord-Nederland, en Hoogezand valt binnen de invloedsfeer van dat veld. Dat betekent dat bevingen die hun epicentrum elders hebben, in Hoogezand toch goed voelbaar kunnen zijn. Aardbevingen met een magnitude van 1,5 of hoger zijn in de regio al merkbaar voor mensen aan de oppervlakte.

Hoe zwaar zijn de aardbevingen bij Hoogezand?

De meeste aardbevingen in het Groningse gebied, dus ook bij Hoogezand, hebben een magnitude tussen de 1,0 en 2,5 op de schaal van Richter. Ze worden gevoeld als een korte schok of dreun, vergelijkbaar met een zwaar voertuig dat langrijdt. Af en toe is er een zwaardere beving. De zwaarste geregistreerde aardbeving in het Groningenveld was die bij Huizinge in 2012, met een magnitude van 3,6. Die beving was ook in Hoogezand en omgeving duidelijk merkbaar.

Het KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) registreert en publiceert alle aardbevingen in Nederland via zijn seismologisch netwerk. Op de website van het KNMI kun je actuele bevingsdata bekijken, inclusief locatie, tijdstip en magnitude. Als je een aardbeving hebt gevoeld in of rond Hoogezand, kun je via het KNMI een online enquêteformulier invullen. Die meldingen helpen onderzoekers begrijpen hoe zwaar een beving werd ervaren op verschillende plekken.

Schade door aardbevingen in Hoogezand

Aardbevingen door gaswinning zijn doorgaans minder krachtig dan tektonische aardbevingen elders in de wereld, maar ze kunnen wel degelijk schade veroorzaken aan gebouwen. Zeker oudere woningen, die niet ontworpen zijn met aardbevingsbestendigheid in gedachten, zijn kwetsbaar. Scheuren in muren, beschadigde funderingen en kapotte schoorstenen zijn veelvoorkomende klachten in de regio.

Bewoners van Hoogezand en omgeving die schade hebben na een aardbeving, kunnen die melden bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Dit is de officiële instantie die schademeldingen behandelt, onderzoekt en vergoedt. Het IMG werkt onafhankelijk van de NAM en de overheid en is speciaal opgericht voor gedupeerden in het aardbevingsgebied.

Afbouw gaswinning en de gevolgen voor Hoogezand

De gaswinning uit het Groningenveld is de afgelopen jaren sterk verminderd en is inmiddels vrijwel gestopt. De Nederlandse overheid besloot de productie af te bouwen om de aardbevingen te beperken. Voor Hoogezand en andere gemeenten in Midden-Groningen betekent dit dat het aantal bevingen naar verwachting afneemt, al duurt het jaren voordat de spanningen in de ondergrond volledig tot rust komen. Nieuwe bevingen blijven dus nog enige tijd mogelijk, ook als er geen gas meer wordt gewonnen.

Dat wil niet zeggen dat de situatie van bewoners meteen verbetert. Woningen die al schade hebben, moeten worden hersteld of versterkt. De versterkingsoperatie in Groningen, waarbij woningen aardbevingsbestendig worden gemaakt, heeft ook betrekking op delen van de gemeente Midden-Groningen, waaronder Hoogezand.

Wat te doen als je een aardbeving voelt in Hoogezand?

Voel je een beving, ga dan rustig staan of ga zitten, weg van ramen en zware meubels. Verlaat het gebouw pas als de beving voorbij is. Controleer daarna je woning op schade: let op nieuwe scheuren in muren, plafonds of de fundering. Maak foto’s van eventuele schade voor je melding maakt.

Meld schade zo snel mogelijk bij het IMG via hun officiële website. Heb je ook een beving gevoeld maar geen zichtbare schade? Vul dan het enquêteformulier in op de website van het KNMI. Die gegevens zijn waardevol voor wetenschappelijk onderzoek naar aardbevingen in het Groningse gebied.

Aardbevingen bij Hoogezand zijn een direct gevolg van decennia gaswinning in Groningen. Nu de winning stopt, neemt het risico op termijn af, maar de regio is er nog niet klaar mee. Weten wat je kunt doen bij schade en weten waar je een beving kunt melden, maakt je beter voorbereid op wat er mogelijk nog komt.