Aardbeving schade is schade aan gebouwen, woningen of infrastructuur die is ontstaan door trillingen in de bodem als gevolg van een aardbeving. In Nederland gaat het vrijwel altijd om schade door geïnduceerde aardbevingen, veroorzaakt door gaswinning in Groningen. Die schade kan variëren van haarscheuren in een muur tot ernstige scheuren in dragende constructies.

Het herkennen, melden en vergoed krijgen van aardbeving schade vraagt om een aanpak die verder gaat dan gewone woningschade. Hieronder lees je precies wat je kunt verwachten.

Welke schade valt onder aardbeving schade?

Niet elke scheur in een muur is automatisch het gevolg van een aardbeving. Scheuren door verzakking, krimp van bouwmaterialen of achterstallig onderhoud worden niet vergoed als aardbevingsschade. Het gaat specifiek om schade die aantoonbaar is veroorzaakt door trillingen in de bodem.

Typische vormen van aardbeving schade zijn:

  • Haarscheuren of brede scheuren in muren, vloeren en plafonds
  • Scheefgetrokken deuren en ramen die niet meer goed sluiten
  • Loszittende tegels of vloerdelen
  • Barsten in funderingen of dragende muren
  • Losgeraakte schoorstenen of dakconstructies
  • Schade aan leidingen of installatiewerk door verschuiving

Naast fysieke schade aan de woning erkennen instanties in Groningen ook waardedaling van woningen als schade, en in sommige gevallen immateriële schade, zoals psychische klachten door langdurige onzekerheid over veiligheid en schadeprocedures.

Aardbeving schade melden: zo werkt dat in Nederland

In Groningen verloopt het melden van aardbevingsschade via het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Dit is de officiële instantie die schademeldingen beoordeelt en vergoedingen toekent. Je meldt je schade digitaal via hun website (schadedoormijnbouw.nl). Het IMG behandelde al duizenden meldingen, waaronder 1.636 meldingen van fysieke schade, waardedaling en immateriële schade in een recente periode.

Stap voor stap ziet het proces er zo uit:

  • Stap 1: Meld je schade zo snel mogelijk, ook als je twijfelt. Wacht niet tot de schade erger wordt.
  • Stap 2: Een onafhankelijke schade-expert bezoekt je woning en inspecteert de schade ter plaatse.
  • Stap 3: De expert stelt een rapport op met de bevindingen en een oordeel over de oorzaak.
  • Stap 4: Het IMG beoordeelt het rapport en neemt een beslissing over de vergoeding.
  • Stap 5: Als je het niet eens bent met de beslissing, kun je bezwaar maken of een second opinion aanvragen.

Fotografeer schade altijd voordat je iets repareert. Reparaties uitvoeren zonder inspectie kan leiden tot afwijzing van de vergoeding, omdat de schade dan niet meer te beoordelen is.

Wat wordt vergoed bij aardbeving schade?

De vergoeding hangt af van de aard en omvang van de schade. Fysieke schade wordt in principe volledig vergoed als vast staat dat de aardbeving de oorzaak is. Dat betekent dat herstelkosten voor scheuren, constructieve reparaties of andere aantoonbare schade worden betaald. De hoogte van de vergoeding is gelijk aan de werkelijke herstelkosten, niet een vaste forfaitaire som.

Voor waardedaling van woningen geldt een aparte regeling. Bewoners in het aardbevingsgebied kunnen een vergoeding aanvragen als de marktwaarde van hun woning aantoonbaar is gedaald door de aardbevingsproblematiek. Dit hoeft niet samen te gaan met zichtbare fysieke schade aan de woning zelf.

Immateriële schade, zoals stress, angst of gezondheidsklachten door de aanhoudende onzekerheid, kan onder bepaalde voorwaarden ook vergoed worden. Het gaat dan om een financiële tegemoetkoming voor het leed dat de aardbevingssituatie heeft veroorzaakt, los van de schade aan stenen en mortel.

Wanneer vergoedt je eigen verzekering aardbeving schade?

Standaard opstalverzekeringen dekken in de meeste gevallen geen aardbevingsschade. Aardbevingen worden door verzekeraars doorgaans geclassificeerd als een “molestrisico” of een uitsluitingsgrond. Check je polisvoorwaarden op de term “aardbeving” of “natuurramp”. Staat die erin als uitsluiting, dan kun je beter direct bij het IMG of de aansprakelijke partij aankloppen.

In het Groningse geval is de aansprakelijkheid wettelijk geregeld via de Tijdelijke wet Groningen. Je hoeft dus niet zelf te bewijzen dat de gaswinning de oorzaak is van jouw schade; de bewijslast is omgekeerd. De NAM of de overheid moet aantonen dat de schade niét door mijnbouwactiviteit is veroorzaakt.

Aardbevingsschade buiten Groningen

Hoewel aardbevingen in Groningen het meest in het nieuws komen, kunnen ook andere mijnbouwactiviteiten elders in Nederland schade veroorzaken, zoals zoutwinning of aardgaswinning op kleinere schaal. De procedure voor schademeldingen buiten Groningen is vergelijkbaar, maar loopt via andere instanties of via de civiele rechter. Informeer bij het IMG of een juridisch loket welk kanaal voor jouw situatie van toepassing is.

Bij twijfel over de oorzaak van schade in jouw woning is het verstandig om een onafhankelijk bouwkundige in te schakelen voordat je een formele melding doet. Zo weet je van tevoren of je schade realistisch in aanmerking komt voor een vergoeding, en voorkom je teleurstellingen achteraf.