Delfzijl is een van de plaatsen in Groningen waar aardbevingen door gaswinning het meest voelbaar zijn geweest. De regio rondom Delfzijl ligt in het gebied boven het Groningse gasveld, en dat heeft decennialang voor aardschokken gezorgd die bewoners direct merkten in hun huizen, straten en dagelijks leven.

Waarom treden er aardbevingen op rond Delfzijl?

De aardbevingen in en rond Delfzijl zijn geen natuurlijke aardbevingen, maar zogenoemde geïnduceerde bevingen. Ze worden veroorzaakt door de gaswinning uit het Groningenveld. Wanneer gas uit de bodem wordt gehaald, daalt de druk in de ondergrondse gesteentelagen. Die lagen kunnen daardoor verschuiven of bezwijken, wat trillingen veroorzaakt die je aan de oppervlakte voelt als een aardbeving. Delfzijl ligt aan de rand van het Groningenveld, maar toch dichtbij genoeg om de gevolgen te voelen.

Het KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) houdt alle seismische activiteit in Nederland bij, ook rond Delfzijl. Via de website van het KNMI kun je recente aardbevingen opzoeken, de kracht (magnitude) zien en zelf een melding doen als je een beving hebt gevoeld.

Hoe zwaar zijn de aardbevingen bij Delfzijl?

De meeste aardbevingen in het Groningse gebied, waaronder Delfzijl, hebben een magnitude tussen de 1,0 en 3,0 op de schaal van Richter. Dat klinkt gering, maar bevingen boven de 2,0 zijn duidelijk voelbaar: ramen rammelen, deuren klapperen en je voelt de grond kort trillen. Bevingen boven de 2,5 of 3,0 kunnen schade veroorzaken aan gebouwen, zeker als die gebouwen al verzwakt zijn door eerdere schokken of als ze op slappe kleigrond staan, zoals in de omgeving van Delfzijl het geval is.

De zwaarste beving in het Groningenveld was die bij Huizinge in 2012, met een magnitude van 3,6. Dat epicentrum lag niet in Delfzijl zelf, maar de schok was in een grote omtrek voelbaar, ook in de Delfzijl-regio. Na die beving begon het publieke en politieke bewustzijn over de schade door gaswinning echt te groeien.

Schade door aardbevingen in de regio Delfzijl

Veel inwoners van de gemeente Eemsdelta (waartoe Delfzijl behoort) hebben schade aan hun woning gemeld. Dat varieert van kleine scheuren in muren en plafonds tot structurele schade aan funderingen en draagmuren. Vooral oudere huizen met lichte bouwconstructies zijn kwetsbaar. De combinatie van herhaalde, lichte bevingen tast gebouwen over de tijd aan, ook als geen enkele afzonderlijke beving bijzonder zwaar is.

Schadeherstel en vergoedingen lopen via het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Bewoners kunnen daar een melding maken en een schade-inspectie aanvragen. De procedure heeft jarenlang voor frustratie gezorgd bij inwoners, omdat aanvragen soms lang op zich lieten wachten en schadeoorzaken moeilijk te bewijzen waren.

Gaswinning afgebouwd: wat betekent dat voor Delfzijl?

De Nederlandse overheid heeft besloten de gaswinning uit het Groningenveld volledig te stoppen. Dat is inmiddels grotendeels gerealiseerd. De NAM heeft de productie stapsgewijs teruggebracht, en de gaswinning in Groningen is per 2024 feitelijk beëindigd. Dat is goed nieuws voor Delfzijl: minder gaswinning betekent minder drukdalingen in de bodem en daardoor minder risico op nieuwe bevingen.

Toch is de seismische activiteit niet meteen voorbij als de gaskraan dicht gaat. De bodem heeft tijd nodig om te stabiliseren, en naschokken of lichte bevingen kunnen nog enige tijd optreden. Het KNMI verwacht dat de frequentie en kracht van aardbevingen in Groningen de komende jaren geleidelijk afnemen, maar een exacte tijdlijn is moeilijk te voorspellen.

Wat kun je doen als je een aardbeving voelt in Delfzijl?

Als je in Delfzijl een beving voelt, zijn er een paar praktische stappen die je kunt zetten. Vul zo snel mogelijk het meldingsformulier in op de website van het KNMI. Jouw ervaring helpt onderzoekers om de beving beter te lokaliseren en de intensiteit op verschillende plekken in kaart te brengen. Merk je schade aan je woning, meld dat dan bij het IMG. Maak ook zelf foto’s van de schade, zodat je later kunt aantonen wanneer die is ontstaan.

Tijdens een beving zelf: blijf kalm, ga niet rennen en blijf uit de buurt van ramen en kasten die kunnen omvallen. De meeste bevingen in dit gebied duren maar een paar seconden.

De aardbevingen bij Delfzijl zijn het directe gevolg van decennia gaswinning, en de gevolgen voor bewoners zijn reëel, ook al gaat het zelden om grote magnitudes. Nu de gaswinning is gestopt, is er voorzichtig optimisme dat het rustig wordt in de Groningse ondergrond, maar bewoners doen er goed aan schade te blijven melden en de berichtgeving van het KNMI in de gaten te houden.